Aan de slag voor de wilde bij

Bijen zijn een onmisbare schakel in het ecosysteem. In Nederland leven 358 soorten wilde bijen, maar de helft van deze soorten is bedreigd. Dat is ernstig omdat bijen een onmisbare schakel zijn in het systeem van de verschillende organismen. Ook zijn ze erg belangrijk zijn voor onze voedselvoorziening. 80% van onze eetbare gewassen is namelijk afhankelijk van bestuiving door bijen en andere insecten.

Project Nederland zoemt is mede mogelijk gemaakt door de Postcodeloterij. Het doel is het ondersteunen van de wilde bij. Dat doen we door bestaande- en nieuwe leef plekken te maken en te verbinden voor wilde bijen in heel Nederland. Door de realisatie van Nederland zoemt helpen we de bij en vergroten we het besef dat elke wilde bij onmisbaar is voor het Nederlandse ecosysteem.

colletes-halophilus-schorzijdebijlr hylaeus-signatus-resedamaskerbijlr
nomada-fabriciana-roodzwarte-dubbeltandlr apis-mellifera-honingbijlr

Het landelijke project

Nederland zoemt heeft als doel landelijk 300 nieuwe bijenplekken te realiseren. Ook in de provincie Groningen gaan we bijenidylles aanleggen. Wilde bijen hebben een verfijnd netwerk nodig om te kunnen overleven. Samen met maatschappelijke partners werken we aan een bij-vriendelijke inrichting van terreinen en infrastructurele werken zoals dijken, (spoor)bermen en andere gebieden.

Door de aanleg van deze zogenaamde ‘bijenidylles’ en het verbinden van nieuwe en bestaande projecten, ontstaat een landelijk netwerk van wilde bijenlinies, waarmee het leefgebied van de wilde bij wordt versterkt. Door het organiseren van evenementen, zoals de bijenwerkdagen, willen we bovendien de betrokkenheid van mensen bij de bij in hun eigen leefomgeving vergroten.

Waarom de Nederland zoemt?

Het gaat niet goed met de wilde bijen, terwijl ze een cruciale rol spelen bij de instandhouding van biodiversiteit in ons landschap. Ongeveer tachtig procent van de planten in de natuur, in parken, en in plantsoenen wordt bestoven door insecten. Waar honingbijen belangrijk zijn voor de voedselproductie, zijn wilde bijen onmisbaar voor een goed functionerend ecosysteem en vormen zij een essentiële schakel in de voedselketen. Bijen bestuiven zaad- en vruchtdragende planten, die op hun beurt belangrijk voedsel vormen voor vogels, insecten en kleine zoogdieren. Zoals veel insecten, zijn bijen op hun beurt ook weer voedsel voor anderen.

Door het gebruik van bestrijdingsmiddelen, vooral in de land- en tuinbouw, en het verdwijnen van hun leefgebied, worden feitelijk alle soorten bijen en hommels in hun voortbestaan bedreigd. Onderzoek in Groot-Brittannië heeft nogmaals bevestigd dat wilde bijen sterk onder druk staan.

Samenwerking

Gebruik makend van de natuurgebieden van de Landschappen en organisaties voor landschapsbeheer, de expertise van de provinciale en externe partnerorganisaties en bestaande initiatieven voor de wilde bij lokaal, regionaal en nationaal (en juist ook buiten natuurgebieden, dus in de stad en op het platteland), willen we daarom in Nederland een netwerk van wilde bijenlinies realiseren. Door het landelijke onderzoeks- en belevingsprogramma ‘Iedere postcode zijn eigen wilde bij’ en de Bijenwerkdag, te koppelen aan de Nederland zoemt, worden jong en oud meer betrokken bij de eigen leefomgeving.

Daarnaast gaan Natuur & Milieu, IVN en LandschappenNL bij-vriendelijk beheer implementeren bij gemeenten, groenwerkers, aannemers én als vak in het MBO-groenonderwijs voor de toekomstig professional. Zodat het groenbeheer afgestemd wordt op de wilde bij. Ook dieren als vlinders profiteren hiervan!  

Dit alles gaan we doen met partners als de Vlinderstichting, de Bijenstichting, de Entomologische Vereniging en Naturalis.

Dankzij de Postcode Loterij

Nederland zoemt wordt gerealiseerd dankzij een extra bijdrage van 1,8 miljoen van de Nationale Postcode Loterij. Dankzij deze samenwerking komen er 300 nieuwe gebieden bij waar bijen zich thuis voelen. We creëren bloeiende bermen, er komen groene, bloemrijke verbindingszones tussen natuurgebieden en ook landbouwgebieden willen we meer bloemrijk maken. Uiteindelijk doel is het structureel vergroten van voedsel en nestgelegenheid voor wilde bijen in Nederland.

Groningse projecten

Groningen zoemt deel 2

Een van de conclusies van het project Groningen zoemt (2014-2016) was dat er behoefte is aan maatwerkadvies voor gemeenten en terreineigenaren voor het inrichten en beheren van bijenplekken en -linten. Binnen Groningen zoemt deel 2 realiseert Landschapsbeheer Groningen daarom 12 nieuwe bijenplekken. Onderdelen van de nieuwe bijenidylles zijn een nulmeting, een inrichtingsplan (maatwerk), uitvoering maatregelen uit het inrichtingsplan, een beheerplan en bewonersbetrokkenheid. Wij vinden het belangrijk bewoners kennis mee te geven en hen meee te nemen in het groener maken van hun eigen omgeving. Daarnaast waarborgt lokale betrokkenheid een duurzame instandhouding van de nieuwe bijenplekken.

Verder wordt Landschapsbeheer Groningen regelmatig gevraagd door particulieren, dorpsbelangen en andere initiatiefnemers om haar kennis en ervaringen op dit vlak te delen. Om hieraan tegemoet te komen organiseren wij twee praktijkmiddagen over bijvriendelijk beheer binnen dit project.

Beschermingsplan schorzijdebij en schorviltbij in Groningen

De schorzijde- en schorviltbij zijn een buitendijkse bijzonderheid. De bijen komen uitsluitend voor in een smalle strook langs de kusten van enkele Noordwest-Europese landen, waaronder Nederland. Vanwege dit kleine verspreidingsgebied heeft Nederland een internationale verantwoordelijkheid voor deze soorten. Landschapsbeheer Groningen heeft in samenwerking met Bureau FaunaX een projectplan opgesteld om het voorkomen van deze kwelderbijen en kansrijke locaties voor nieuwe leefomgevingen in Groningen te inventariseren. Het tweede onderdeel van het project is het opstellen en uitvoeren van een actieplan met gerichte maatregelen om de populaties en verspreiding te stimuleren op basis van de inventarisatieresultaten. Vanuit het landelijke project Nederland Zoemt is voor de uitvoering van het projectplan een bijzondere bijdrage toegekend.

Meer informatie of meedoen?

Wilt u meer weten over een van de projecten, of misschien een locatie aanmelden als bijenidylle? Neem dan contact op met Anita Pigmans, projectmedewerker in Groningen. Dat kan per telefoon op 050 – 534 51 99 of per e-mail op a.pigmans@landschapsbeheergroningen.nl

 

Nationale Postcode Loterij logo Landschappen.nl beeldlogo
Print vlinderstichting490_l nevlogo naturalis_logo_staand_rood_01
  • Nederland zoemt

  • Locatie:
  • Samenwerkingspartners:
  • Start:
  • Afgerond:
  • Onze rol:
  • Mogelijk gemaakt door: