Boeren en Buitenlui Oost Groningen
In het landelijk gebied van Oost Groningen zijn de boerderijen en erven beeldbepalend voor het landschap. Door hun omvang en de vaak oude en fraaie beplantingen zijn veel van deze boerenerven karakteristiek voor hun omgeving. Zij weerspiegelen de historische ontwikkelingen in een gebied en spelen dus een belangrijke rol in de beleving van haar cultuurhistorische en landschappelijke waarden.
Het aantal mensen op het platteland, dat niet direct met de landbouwsector is verbonden, neemt snel toe. De verhouding tussen het aantal agrariërs en buitenlui in het buitengebied verandert.
De nieuwe buitenlui worden naast boeren de landschapsbeheerders van de toekomst. De komst van de buitenlui betekent veelal een herinrichting van het erf/terrein. Is het gebied in het verleden altijd ingericht vanuit het landbouwkundig gebruik, deze nieuwe groep heeft vaak nog geen historische binding met streek en grond.
Het project
Het doel van dit project is de (her)inrichting en/of herstel van cultuurhistorische en landschappelijke waarden van de boerenerven in het landschap.
Dit willen wij bereiken door:
- De (nieuwe) buitenlui te informeren en te adviseren over de inrichting van zijn terrein middels uitwerken van uitvoeringsplannen voor de inrichting en bieden van ondersteuning bij de uitvoering. Dit doen wij via spreekuren, thuisbezoeken en informatie op de website;
- Stimuleren van toepassing van streekeigen beplantingsmateriaal middels subsidie op de aanschaf van streekeigen plantmateriaal;
- Ondersteuning bieden bij herstel van bestaande karakteristieke boerenerven en/of inpassing van nieuwe elementen op het erf.
De looptijd van dit project is tot eind december 2013.
In deze periode kunnen 75 eigenaren advies krijgen op een spreekuur, en kunnen 50 eigenaren van omvangrijke erven thuis worden bezocht voor het adviesgesprek.
Voor 75 eigenaren bestaat de mogelijkheid om gesubsidieerd inheems plantmateriaal aan te schaffen en voor 6 karakteristieke monumentale erven kan een herstelplan worden gemaakt en worden uitgevoerd met 50% subsidie.
De verschillende onderdelen van dit project worden hieronder uitgebreid besproken.
Spreekuren en thuisbezoek
Gratis advies
Met het project 'Boeren en Buitenlui' draagt Landschapsbeheer Groningen bij aan het behoud van deze waarden en de kwaliteit van het landschap in Oost-Groningen. Kosteloos bezoekt een erfdeskundige uw erf en adviseert over inrichting, onderhoud, herstel en landschappelijke inpassing van het erf. Natuurlijk worden hierbij ook uw eigen wensen meegenomen. Vervolgens wordt dit advies uitgewerkt in het adviesplan.
Er kan ook een afspraak worden gemaakt voor een spreekuur op het plattelandshuis te Winschoten.
Criteria voor deelname spreekuur en thuisbezoek:
- Het terrein (erf + eventueel aangrenzend landerijen) beslaat minimaal 0,75 ha en maximaal 5 ha. grond;
- Het erf ligt in het buitengebied, of aan de dorpsrand, van één van de volgende gemeenten in Oost Groningen: Bellingwedde, Menterwolde, Oldambt, Pekela, Veendam, Vlagtwedde en Stadskanaal.
- Maximaal 1/5 van het oppervlak van het erf is siertuin. Het overig terrein wordt ingericht met extensievere elementen als boomgaard, singelbeplanting en/of bloemrijke graslandjes;
- De eigenaar investeert zelf in de uitvoering van het opgestelde plan.
Aanschaf streekeigen plantmateriaal
Voor 75 erven is subsidie beschikbaar op streekeigen plantmateriaal. Eigenaren die advies hebben gekregen kunnen 50% subsidie krijgen op de aanschaf van inheems plantmateriaal.
Door subsidie te verstrekken op (streekeigen) plantmateriaal willen wij eigenaren stimuleren om de aankleding van het erf in het landschap op passende wijze op te pakken en te realiseren.
Criteria voor deelname aan aanschaf plantmateriaal:
- Het terrein (erf + eventueel aangrenzend landerijen) beslaat minimaal 0,75 ha en maximaal 5 ha. grond;
- Het erf ligt in het buitengebied, of aan de dorpsrand, van één van de volgende gemeenten in oost Groningen: Bellingwedde, Menterwolde, Oldambt, Pekela, Veendam, Vlagtwedde en Stadskanaal.
- Maximaal 1/5 van het erfoppervlak is siertuin. Het overig terrein wordt ingericht met extensievere elementen als boomgaard, singelbeplanting en/of bloemrijke graslandjes;
- De eigenaar heeft deelgenomen aan een spreekuur of thuisbezoek en koopt het plantmateriaal in dat is aangegeven op het advies. Wanneer de eigenaar een eigen ontwerp en beplantingslijst heeft moet deze eerst door Landschapsbeheer Groningen worden goedgekeurd;
- Voordat de eigenaar plantmateriaal aanschaft geeft hij aan deel te nemen aan het beplantingsgedeelte van dit project.
NB Landschapsbeheer kan voor alle eigenaren een offerte voor de uitvoering van de werkzaamheden leveren; dit valt echter niet onder het project.
Uitvoering herstel erf
Tot slot wordt binnen het project een zestal karakteristieke monumentale erven hersteld. Het gaat hierbij om grotere investeringen. Middels subsidiebijdrage wordt dit betaalbaar en stimulerend. Vooraf wordt samen met de eigenaar een uitvoeringsplan met begroting van de kosten opgesteld voor het erf. Vervolgens worden de maatregelen gerealiseerd. Het betreft maatregelen die het ‘raamwerk’ van het boerenerf versterken. Daarbij gaat het om aanplant en achterstallige snoeiwerkzaamheden aan laan- en singelbeplantingen, solitaire bomen en hoogstamboomgaarden. Ook het hergraven of schonen van een gracht kan hiervan deel uitmaken.
De subsidie die voor deze 6 erven wordt gegeven bedraagt 50% van de totale kosten. De overige 50% is voor eigen rekening. De werkzaamheden worden uitgevoerd door de buitendienst van Landschapsbeheer Groningen.
Criteria voor deelname erfherstel:
- Het erf is landschappelijk van betekenis en bezit enkele kenmerken van ‘karakteristieke boerenerven’, zoals de aanwezigheid van zware singelbeplantingen, gracht, boomgaard en/of markante solitaire bomen;
- Er is sprake van achterstallig onderhoud en/of van kenmerkende verdwenen elementen die weer kunnen worden hersteld;
- Na de uitvoering van de herstelwerkzaamheden dient de eigenaar zich aan te sluiten bij de Groenwacht voor een periode van minimaal 6 jaar om zorg te dragen voor de duurzame instandhouding van het erf;
- De eigenaar is bereid tot een eigen financiële bijdrage van minimaal 50 % van de totale plan- en uitvoeringskosten plus de abonnementskosten van de Groenwacht voor een periode van 6 jaar;
- Eigenaar verplicht zich tot uitvoering van alle werkzaamheden zoals in het uitvoeringsplan zijn opgenomen.
U kunt zich bij Landschapsbeheer Groningen aanmelden voor het spreekuur via telefoonnummer 050 – 534 5199 of door een e-mail te sturen naar Geert Schoemakers g.schoemakers@landschapsbeheergroningen.nl.
